Mtayarishaji

Morning Star Radio

Jumapili, Oktoba 30, 2011

MFUMO WA MAWASILIANO ULIVYO

Mawasiliano ni mchakato ambapo habari hupakiwa na kutumwa na kupashwa na anayetuma kwa anayepokea kupitia kwa njia maalum. Kisha anayepokea hupakua ujumbe ule na kumpatia aliyetuma (ma)jibu. Aina zote za mawasiliano huhitaji anayetuma, ujumbe, na anayepokea. Mawasiliano huhitaji kwamba wale wanaohusika katika mawasiliano wawe na jambo linalowaunganisha kimawasiliano. Kuna njia zinazohusisha kusikia, kama vile unenaji, wimbo, na toni ya sauti, na kuna zile zisizohusisha kusikia, kama vile miondoko ya mwili, lugha ishara, kugusa, kuwasiliana kwa macho, na kuandika.

Mabadiliko katika mawasiliano

Kadri ambavyo wakati umepita , teknolojia imeendelea kukua na kuibua aina mpya ya na mawazo kuhusu mawasiliano. Maendeleo haya ya kiteknolojia yalibadilisha jinsi mawasiliano yanavyofanyika. Watafiti wamegawanya jinsi mawasiliano yalivyobadilika katika hatua tatu.

Mabadiliko ya mwanzo katika Mawasiliano: mawasiliano ya kwanza katika maandishi yalianza na michoro. Maandishi haya yaliandikwa kwenye mawe, ambayo yalikuwa mazito mno kuhamishwa. Wakati huo, mawasiliano katika maandishi hayangeweza kubebwa, ingawa yalikuwepo.

Mabadiliko ya pili katika Mawasiliano: Maandishi yalianza kufanyiwa kwenye karatasi, mavunjo, udongo, nta, nk Herufi za alfabeti zilibuniwa, hivyo basi kuruhusu mfanano wa lugha katika maeneo makubwa. Baada ya muda, shirika la uchapishaji la Gutenberg lilianzishwa. Gutenberg alitayarisha kitabu cha kwanza cha kuchapishwa akitumia mashine yake, na kitabu hicho kilikuwa ni Biblia. Maandiko haya yaliweza kusafirishwa kwa watu wengine duniani ili wayaone. Mawasiliano ya maandishi sasa yanaweza kuhifadhiwa na kubebwa.


Mabadiliko ya tatu ya Mawasiliano: Taarifa sasa inaweza kuhamishwa kupitia mawimbi, na ishara za kielektroniki.


Kwa hivyo mawasiliano ni njia inayotumiwa katika kutoa na kufikisha maana katika jaribio la kusababisha ufahamu wa kijumla. Utaratibu huu unahitaji mkusanyiko mkubwa wa ujuzi wa mawasiliano miongoni mwa na baina ya watu, kusikiliza, kutazama, kuongea, kuhoji, kuchambua, na kutathmini. Ni kupitia kwa mawasiliano ambapo kushirikiana na ushirikiano hutokea......


Pia kuna vikwazo vingi vya kawaida katika mawasiliano. Viwili kati ya vikwazo hivyo vikiwa ni kupasha ujumbe kupita kiasi (mtu anapopokea ujumbe mwingi mno kwa wakati mmoja), na ujumbe changamano. Mawasiliano ni mchakato unaoendelea.

Aina za mawasiliano

Kuna sehemu tatu kuu katika mawasiliano ya binadamu ya ana kwa uso ambayo ni miondoko ya kimwili, toni ya sauti, na maneno. Kulingana na utafiti:

  • 55% ya athari hulingana na miondoko ya kimwili-jinsi mtu alivyokaa, ishara za uso au mikono, na mawasiliano kupitia kwa macho,
  • 38% hulingana na toni ya sauti, na
  • 7% kwa ujumbe au maneno yaliyotumika katika mchakato wa mawasiliano.

Ingawa asilimia ya ushawishi inaweza ikabadilika kulingana na sababu tofauti kama vile mkilizaji na msemaji, mawasiliano kwa jumla hulenga kutimiza lengo moja kwa hivyo, katika baadhi ya matukio, huwa yanafanana kote duniani. Mfumo wa ishara, kama vile sauti, kiimbo au uzito wa sauti, ishara za mikono au uso au ishara zilizoandikwa ambazo huwasilisha mawazo au hisia. Ikiwa lugha inahusu kuwasiliana kwa ishara, sauti, mlio, ishara za uso au mikono, au ishara zilizoandikwa, je, mawasiliano ya wanyama yanaweza kuchukuliwa kama lugha? Wanyama hawana lugha iliyoandikwa, lakini wao hutumia lugha ya kuwasiliana miongoni mwao. Katika hali hiyo, mawasiliano ya wanyama yanaweza kuchukuliwa kama lugha kivyake.

Lugha za Binadamu zinazozungumzwa na kuandikwa zinaweza hufafanuliwa kama mfumo wa ishara (zinazojulikana wakati mwingine kama [[leksia) na sarufi (kanuni)|leksia) na sarufi (kanuni)]]) ambayo ishara hizo huzingatia. Neno "lugha" pia hutumika kurejelea sifa bainifu za lugha. Kujifunza Lugha ni jambo la kawaida katika utoto wa binadamu. Lugha nyingi za binadamu hutumia mifumo ya sauti au ishara ambazo huwezesha mawasiliano baina ya mtu na wenzake. Kuna maelfu ya lugha za binadamu, na huwa na sifa bainifu, ingawa nyingi ya sifa hizi huwa na upekee.


Hakuna mgawanyo dhahiri kati ya lugha na lahaja, lakini mwanaisimu Weinreich Max anatambuliwa kwa kusema kuwa "lugha ni lahaja iliyo na jeshi la nchi kavu na la majini ". Lugha za kuundwa kama vile Kiesperanto, lugha za tarakilishi, na maumbo mbalimbali ya hisabati haziko chini ya sifa bainifu zinazohusisha lugha za binadamu.

Mawasiliano kwa Ishara

Mawasiliano kwa ishara ni mchakato wa kuwasiliana kwa njia ya kutuma na kupokea ujumbe usiohusisha maneno. Ujumbe kama huo unaweza kuwasilishwa kupitia ishara za uso au mikono, miondoko ya kimwili au jinsi ya kukaa; ishara ya uso na kutazamana machoni [[, mawasiliano kwa vitu kama vile mavazi uliyovalia,, jinsi ulivyotengeza nywele, au hata kwa michoro, pia kupitia jumla ya njia zilizoandikwa hapo juu, kama vile mawasiliano kupitia kwa tabia.|, mawasiliano kwa vitu kama vile mavazi uliyovalia,, jinsi ulivyotengeza nywele, au hata kwa michoro, pia kupitia jumla ya njia zilizoandikwa hapo juu, kama vile mawasiliano kupitia kwa tabia.]] Mawasiliano kwa ishara huwa na jukumu muhimu katika maisha ya kila siku ya kila mtu, iwe ni katika uhusiano wa kiajira hadi wa kimapenzi.


Mazungumzo pia huwa na vipengele vya mawasiliano kwa ishara yanayojulikana kama 'paralanguage' au 'viziada-lugha', ambayo huhusisha ubora wa sauti, hisia na mitindo ya kuzungumza, ikiwa pamoja na sifa za kiarudhi kama vile mdundo, lafudhi na msisitizo. Aidha, matini zilizoandikwa zina vipengele vya mawasiliano kwa ishara kama vile mtindo wa kuandika, mpangilio wa maneno, au matumizi ya hisia. Neno lililounganisha maneno ya Kiingereza ya hisia (au emote) na ikoni (icon), kihisishi (an emoticon) ni ishara au muungano wa ishara zinazotumiwa kupitisha hisia katika maandishi.


Aina zingine za mawasiliano kama vile telegrafia huwa katika kategoria hii, ambapo ishara hupitishwa kutoka kwa mtu mmoja hadi mwingine kwa njia tofauti. Ishara hizi zinaweza kuwa viwakilishi vya maneno, vifaa au makadirio tu. Majaribio yameonyesha kwamba binadamu wanaweza kuwasiliana moja kwa moja kupitia kwa njia hii bila miondoko ya kimwili, toni ya sauti au maneno.


Kategoria na sifa GW Porter anagawanya mawasiliano kwa ishara katika kategoria nne:


Kimwili. Hii ni aina ya mawasiliano ya kibinafsi. Mawasiliano haya yanahusisha ishara za uso, toni ya sauti, kugusa, kunusa, na miondoko ya mwili.


Ujumi Hii ni aina ya mawasiliano ambayo hufanyika kupitia kwa njia za ubunifu: kucheza ala ya muziki, dansi, uchoraji na uchongaji.


Ishara. Hii ni aina ya mawasiliano, ambayo inajumuisha matumizi ya bendera za ishara, milio 21 ya bunduki, pembe, na ving'ora.


Kiashiria. Hii ni aina ya mawasiliano ambayo inatumia alama za kidini, hadhi, au za kujenga nafsi.


Sifa zisizobadilika


Umbali. Umbali mtu mmoja anaosimama kutoka kwa mtu mwingine kwa kawaida huwasilisha ujumbe fulani. Katika baadhi ya tamaduni hii ni ishara ya mvuto, na kwa wengine inaweza kuonyesha hadhi au umuhimu wa ujumbe unaopitishwa.


Namna ya kujiwasilisha. Watu wanaweza kujiwasilisha kwa njia mbalimbali: uso kwa uso, ubavu kwa ubavu, au hata wakifuatana. Kwa mfano, watu walio na ushirikiano kuna uwezekano watakaa ubavu kwa ubavu na washindani wakati mwingi hutazamana.


Namna ya kukaa. Kwa kawaida mtu anaweza kuwa amelala chini, ameketi, au amesimama. Hivi sio vipengele vya mkao vinavyowasilisha ujumbe. Je, sisi tunatembea kwa kujikokota au tumesimama wima? Tunakunja miguu au mikono yetu? Njia kama hizi za kukaa huwasilisha kiwango cha urasmi na kiwango cha mapumziko katika mawasiliano.


Mgusano wa Kimwili. Kusalimiana kwa mikono, kugusana, kushikana, kukumbatiana, kusukumana, au kupiga kikofi mgongoni, haya yote huwasilisha ujumbe. Huwa yanaashiria urafiki au hisia za (au ukosefu wa) mvuto.



Sifa Badilifu


Ishara za Uso. Tabasamu, kukunja uso, kuinua nyusi, piga miayo, na kukenua, hivi vyote huwasilisha habari. Ishara za uso hubadilika mara kwa mara wakati wa mawasiliano na hufuatiliwa sana na mpokeaji. Kuna ushahidi kuwa maana ya ishara hizo inaweza kuwa sawa katika tamaduni mbalimbali.


Ishara. Mojawapo ya ishara zinazotumiwa, lakini zisizoeleweka, ni vidokezo katika mwondoko wa mkono. Watu wengi hutumia miondoko ya mkono mara kwa mara wakati wanapoongea. Wakati baadhi ya ishara (mfano, kukunja ngumi) zina maana bia, nyingi za ishara huwa kila mtu anajifunza kibinafsi na zina upekee.


Kutazama. Kipengele kikubwa cha mawasiliano ya kijamii ni kutazamana macho. Kipengele hiki kinaweza kuwasilisha hisia, ashiria wakati wa kuzungumza au kuwacha kuzungumza, au chuki. Marudio ya kutazamana yanaweza kuonyesha aidha shauku au kuchoka.

Mawasiliano ya Kutazama

Mawasiliano ya kutazama kama jina linavyopendekeza ni mawasiliano kwa njia ya vielelezo. Ni kupitisha wa mawazo na habari katika aina ambazo zinaweza kusomwa au kutazamwa. Kimsingi yanahusishwa na vipimo vya aina mbili , na yanahusisha: ishara, tipagrafia, kuchora, miundo ya kigrafiki, mchoro, rangi na rasilimali za kielektroniki. Mawasiliano haya hutegemea tu kutazama. Ni aina ya mawasiliano iliyo na athari za kuona. Imejengwa kwenye wazo kwamba ujumbe unaoonekana ukiunganishwa na maandishi huwa na uwezo mkubwa wa kutaarifu, kuelimisha au kumshawishi mtu. Ni mawasiliano kwa kuwasilisha taarifa kupitia vielelezo.


Tathmini ya muundo mzuri wa kutazamwa hujikita kwenye kupima ufahamu na watazamaji, na wala siyo kwenye ujumi au upendeleo wa kisanii. Hakuna-kanuni bia za uzuri na ubaya. Kuna njia mbalimbali za kuwasilisha taarifa kwa kutazama, kama vile kutumia ishara, miondoko ya kimwili, video na TV. Hapa, lengo liko kwenye kuwasilisha matini, picha, michoro, na kadhalika, zikiunganishwa kwenye maonyesho ya tarakilishi. Dhana wasilisho la kutazama hutumiwa kurejelea uwasilishaji halisi wa taarifa. Utafiti wa hivi karibuni katika sehemu hii umelenga miundo ya tovuti na matumizi ya grafiti. Waundaji wa grafiti hutumia mbinu za mawasiliano ya kutazama katika kazi yao.

Aina nyingine ya mawasiliano

Aina nyingine za mawasiliano maalum ni kama vile:

Mawasiliano ya Mdomo

Mawasiliano kwa mdomo ni mchakato ambapo habari hupitishwa kutoka kwa msemaji hadi kwa msikilizaji kupitia kwa mdomo lakini vielelezo vinaweza kutumiwa kusaidia katika mchakato huu .. Msikilizaji anaweza kuwa mtu mmoja, kikundi au hata hadhira. Kuna aina chache za mawasiliano ya mdomo: majadiliano, hotuba, mawasilisho, nk. Hata hivyo, mara nyingi wakati unawasiliana ana kwa ana miondoko ya mwili na toni ya sauti yako huwa na athari kubwa kuliko maneno halisi unayoyasema. Kulingana na utafiti fulani:

55% ya athari hulingana na miondoko ya mwili. Kwa mfano: mkao, ishara, mawasiliano kwa macho, nk.

38% hulingana na toni ya sauti yako

7% hulingana na maudhui ya maneno yako katika mchakato wa mawasiliano.


Unaweza kuona kwamba maudhui au neno unalolitumia silo litakalo amua sehemu ya mawasiliano mazuri. "Jinsi unavyowasilisha ujumbe" huwa na athari kubwa kwa msikilizaji. Ni lazima unase makini ya hadhira na uhusiane na wao. Kwa mfano, watu wawili wanaosema kichekesho, mmoja wao anaweza kuifanya hadhira kuangua kicheko kutokana na miondoko mizuri ya kimwili na toni ya sauti. Hata hivyo, mtu wa pili anayewasilisha kichekesho kile kwa maneno yale yale anaweza kuifanya hadhira itazamane.


Katika mawasiliano ya mdomo, inawezekana kutumia vielelezo ili kukusaidia kuwasilisha habari kwa usahihi zaidi. Mara nyingi, tunaweza kutumia 'PowerPoint' katika mawasilisho yanayohusiana na hotuba zetu ili kuwezesha au kuboresha mchakato wa mawasiliano. Ingawa, hatuwezi kuwasiliana kwa kutumia vielelezo tu kwa sababu sisi hatutakuwa tukizungumza kuhusu mawasiliano ya mdomo tena.

Mipango ya kodi za mawasiliano

Mawasiliano kwa kawaida hufafanuliwa kwa kuzingatia mitazami michache mikuu: Ujumbe (mambo ya aina gani yanayosemwa), chanzo / mtumaji / Msemaji / Mfumbaji (ambaye anatuma), aina (ujumbe ni wa aina gani), njia (unatumwa kupitia njia gani), unapokwenda / mpokeaji / lengo / mpokeaji (anayepokea ujumbe), na lengo au kipengele cha kipragramatiki. Kati ya vikundi, mawasiliano yanahusisha vitendo vinavyotunukia maarifa na tajriba, kupatia mawaidha na amri, na kuuliza maswali. Matendo haya yanaweza kuchukua sura nyingi, katika mojawapo ya njia mbalimbali za mawasiliano. Sura hizi hutegemea uwezo wa kikundi kinachowasiliana. Pamoja, maudhui na sura za mawasiliano kukamilisha ujumbe unaotumwa mahali. Mpokeaji anayelengwa anaweza kuwa msemaji mwenyewe, mtu mwingine au kiumbe kingine, kikundi kingine (kama vile shirika au kikundi cha viumbe).


Mawasiliano yanaweza kuonekana kama mchakato wa kusambaza habari unaoongozwa na viwango vitatu vya sheria za elimu ishara:

  1. Kiwango cha kisintaksia (sifa rasmi za ishara na viashiria),
  2. Kiwango cha kipragmatiki (kinahusika na mahusiano kati ya ishara / maneno na watumiaji wake) na
  3. Kiwango cha kisemantiki (utafiti wa uhusiano kati ya ishara na viashiria na yale vinayowasilisha).


Kwa hiyo, mawasiliano ni mwingiliano wa kijamii ambapo angalau vitu au watu wawili wanaotagusana hutumia seti moja ya ishara na seti moja ya kanuni za kielimu ishara. Sheria hizi zinazozingatiwa wakati mwingine huwa zinapuuza mawasiliano ambayo hutokea bila kupangiwa, yaliwemo mawasiliano ya mtu na nafsi yake kupitia kwa shajara au mazungumzo-nafsi, yote ambayo ni matukio ya sekondari yaliyofuatia kujifunza lugha katika maingiliano ya kijamii.


Katika mfano rahisi, habari au maudhui (mfano ujumbe katika lugha asilia) hutumwa katika njia fulani (kama lugha ya mazungumzo) kutoka kwa mtumaji / msemaji / mfumbaji kwa mahali maalum / mpokeaji / mfumbuaji. Katika njia changamano zaidi, msemaji na mpokeaji huwa wameunganishwa kwa wakati mmoja. Mfano mmoja wa mawasiliano ni kama tendo usemi. Namna ya kutafsiri ujumbe ya msemaji inaweza kuwa tofauti na ya msikilizaji kulingana na desturi na tamaduni za eneo walilomo, au jinsia; mambo ambayo yanaweza kuathiri ujumbe uliokusudiwa. Uwepo wa "kelele za mawasiliano" katika njia inayotumiwa (ikiwa ni hewa, katika kesi hii), mapokezi na ufumbuaji wa ujumbe unaweza kuathiriwa, hivyo basi tendo usemi linaweza kutofikia matokeo yaliyotarajiwa. Tatizo moja la mfano huu wa kupakia-kutuma-kupokea-kupakua ni kwamba mchakato wa kupakia na kupakua huashiria kwamba mtumaji na mpokeaji, kila mmoja ana kitu kinachofanya kazi kama kitabu cha kodi , na kwamba vitabu hivi viwili vya kodi vinafanana kwa kiasi ikiwa si kabisa. Ingawa kitu kama vitabu vya kodi kimetajwa na mfano huu, havijawakilishwa kwenye sehemu yoyote ya mfano huu, jambo ambalo linaibua matatizo mengi ya kuelewa.


Nadharia za urekebishaji-pamoja huelezea mawasiliano kama mchakato wa ubunifu na unaobadilika badilika, unaoendelea wala si kubadilishana tu kwa habari. Mwanataaluma wa vyombo vya habari kutoka Kanada Innis Harold alikuwa na nadharia kwamba watu hutumia njia mbalimbali kuwasiliana na njia watakayochagua kutumia itawapa uwezekano tofauti wa kuumba na kudumisha jamii (Wark, McKenzie 1997). Mfano wake maarufu wa kufafanua haya ni kutumia Misri ya kale na kuangalia vile wao walijijenga wenyewe nje ya vyombo vya habari kwa aina tofauti za mawe na mafunjo. Mafunjo ndiyo aliyoyaita 'Kufunga Nafasi (Space Binding)'. Kufunga huku kuliwezesha kupitishwa kwa maandishi kutoka sehemu moja hadi nyingine na kuwezesha kufanyika kwa kampeni za kijeshi za mbali na utawala wa kikoloni. Mengine ni jiwe na 'Kufunga Wakati (Time Binding)', kupitia ujenzi wa mahekalu na piramidi, wanaweza kuendeleza mamlaka yao kizazi hadi kizazi, kwa kupitia njia hii ya kupitisha habari, wanaweza kubadilika na kuumba ya mawasiliano katika jamii yao (Wark, McKenzie 1997).


Krishi Vigyan Kendra Kannur chini ya Chuo Kikuu cha Kilimo cha Kerala amebuni tawi jipya la mawasiliano ya kilimo linaloitwa Upanuzi kwa Ubunifu (Creative Extension).


Bila mawasiliano ya watu

Mawasiliano katika mingi ya mitazamo yake hayajajifungia tu kwa binadamu, au hata kwa sokwe. Kila mabadilishano ya habari kati viumbe vilivyo hai - yaani kubalishana kwa ishara kunakohusiha mtumaji na mpokeaji walio hai - kunaweza kuchukuliwa kama njia ya mawasiliano. Kwa hivyo, kuna uwanja mpana wa mawasiliano ya wanyama, ambayo yanahusisha mengi ya masuala katika ethnolojia. Pia wanyama waasili kama mwamba tumbawe wanaweza kuwasiliana. Katika ngazi ya kimsingi zaidi, kuna kupatiana ishara kati ya seli, mawasiliano ya seli, na mawasiliano ya kemikali kati ya viumbe asili kama bakteria, na miongoni mwa mimea na himaya za kuvu. Michakato hii yote ya mawasiliano huhusisha mitagusani inayoshirikisha ishara zilizo na ratibu bainifu mbalimbali.


Mawasiliano ya wanyama ni tabia yoyote kwa upande wa mnyama mmoja iliyo na athari ya sasa au baadaye kwenye tabia ya mnyama mwingine. Bila shaka, mawasiliano ya binadamu yanaweza kujumlishwa kama mawasiliano ya wanyama yaliyoendelezwa. Utafiti wa mawasiliano ya wanyama, uitwao zuosemiotiki (zoosemiotics) (tofauti na athroposemiotiki (anthroposemiotics), utafiti wa mawasiliano ya binadamu) umechangia pakubwa katika ukuzaji wa etholojia, biolojia-jamii, na masomo ya uwezo wa mnyama wa kutambua. Jambo hili ni dhahiri kwani binadamu huwa wanaweza kuwasiliana na wanyama, hasa pomboo na wanyama wengine ambao hutumika katika sarakasi. Hata hivyo, hawa wanyama hulazimika kujifunza njia za kipekee za mawasiliano. Mawasiliano ya wanyama, na haswa kuelewa ulimwengu wa mnyama kwa ujumla, ni taaluma inayokua kwa kasi, na hata katika karne ya 21 kufikia sasa, uelewa mwingi wa hapo awali kuhusiana na nyanja mbalimbali kama vile matumizi ya kiishara ya jina, [[hisia za wanyama, utamaduni na kujifunza kwa wanyama|hisia za wanyama, utamaduni na kujifunza kwa wanyama]], na hata tabia za kingono, zilizofikiriwa kwa muda mrefu kuwa zimeeleweka vizuri, zibadilika pakubwa.

Mimea na kuvu

Miongoni mwa mimea, mawasiliano huonekana ndani ya mmea wenyewe , yaani, ndani ya na kati ya seli za mimea, kati ya mimea ya spishi moja au spishi zinazohusiana, na kati ya mimea na viumbe visivyohai, hasa katika sehemu ya mizizi. Mizizi ya mimea huwasiliana na bakteria za rhizobia, na kuvu pamoja na wadudu walio kwenye ardhi. Mitagusano hii sambamba inayohusisha ishara na inayoongozwa na kanuni za kisintaksia, kipragmatiki na kisemantiki hutokea kwa sababu ya "mfumo wa neva" wa mimea uliogatuka. Maana asilia ya neno nyuro katika Kigiriki ni "nyuzinyuzi za mboga" na kama utafiti wa hivi karibuni unavyoonyesha, mengi ya mawasiliano ya ndani ya mmea hufanana na ya nyuro. Mimea pia kuwasiliana kupitia kwa mivuke katika kisa cha tabia za wakati wa mashambulizi na wanyama wala mimea, ili kuonya mimea jirani. Sambamba na hayo, mimea hiyo hutoa mivuke ya kuvivutia vimelea ambavyo huwashambulia wale wanyama. Katika hali ya dhiki mimea inaweza kubadilisha kodi ya kinasaba iliyorithi kutoka kwa wazazi wao na kurudi kwa ile ya mababu zao.


Kuvu huwasiliana ili kuratibu na kupanga ukuaji wao wenyewe na maendeleo yao kama vile malezi ya seli zake na sehemu za kuota. Aidha, kuvu huwasiliana spishi zinazofanana au kuhusiana pamoja na spishi zisizokuvu katika mitagusano ya kimfaano, haswa na bakteria, 'unicellular eukaryotes' , mimea na wadudu. Kemikali za kisemiotiki zinazotumiwa huwa za asili ya kibayotiki na hufanya kuvu kuonyesha athari maalum, ambapo, katika tofauti wakati hata huo kemikali za molekuli huwa si sehemu ya ujumbe wa biotiki unaosababisha msisimko wa viumbe-kuvu. Ina maana kuwa, kuvu zinaweza kutambua tofauti katika molekuli ambazo ni sehemu ya ujumbe wa kibayotiki au kutokuwepo kwa sifa hizi. Hadi sasa kuna molekuli tano tofauti na za msingi zinazojulikana ambazo huratibisha ruwaza tofauti za kitabia kama vile 'nyuzi za hisia', kuzaana, ukuaji, usababishaji wa magonjwa. Uratibu wa tabia na uzalishaji wa vitu kama hivi unaweza tu kufikiwa kupitia michakato fasili: ya kibinafsi au isiyo ya kibinafsi, kiashiria cha kibayotiki, ujumbe wa kibayotiki kutoka kwa spishi zinazofanana, zinazohusiana au zisizohusiana, au hata "kelele", yaani, molekuli zinazofanana lakini hazina ujumbe wa kibayotiki.

Mawasiliano kama taaluma ya kiakademia

Mawasiliano kama taaluma ya kiakademia, ambayo wakati mwingine huitwa "komunikolojia," inahusiana na njia zote tunazozitumia kuwasiliana, hivyo basi inahusisha sehemu kubwa ya utafiti na maarifa. Taaluma ya mawasiliano inahusisha mawasiliano ya kimaongezi na yasiyo ya kimaongezi. Mkusanyiko wa maarifa kuhusu mawasiliano umewakilishwa na kufafanuliwa katika vitabu, machapisho ya kielektroniki, na majarida ya kiakademia. Katika majarida, ripoti za kitafiti ndizo matokeo ya tafiti ambazo ni msingi wa uelewa, unaoendelea kupanuka, wa jinsi sisi wote tunavyowasiliana.


Mawasiliano hufanyika katika ngazi tofauti (hata kwa tendo moja), katika njia mbalimbali, na kwa viumbe wengi, na vilevile kwa mashine fulani. Baadhi ya taaluma za utafiti , ikiwa siyo zote, hutenga sehemu ya mafunzo yake kwa mawasiliano, hivyo basi wakati wa kuzungumza kuhusu mawasiliano, ni muhimu sana kuwa na uhakika kuhusu nyanja ya mawasiliano inayozungumziwa. Ufafanuzi wa mawasiliano hutofautiana sana, baadhi yake ukitambua kwamba wanyama wanaweza kuwasiliana na wenzao na binadamu pia, na baadhi ni finyu zaidi, ukihusisha binadamu katika mitagusano ya kibinadamu iliyo na maana.

*******************************************************

Mawasiliano ni mchakato wa kuhamisha taarifa kutoka chombo kimoja hadi kingine. Michakato ya mawasiliano ni mwingiliano unaohusisha ishara kati ya angalau wakala wawili walio na mkusanyiko wa ishara na sheria za elimu ishara . Mawasiliano kwa kawaida hufafanuliwa kama "kupasha au kubadilishana kwa mawazo, maoni, au habari kwa kunena, maandishi, au ishara". Ingawa kuna kitu kama mawasiliano ya njia moja, mawasiliano yanaweza kueleweka vyema kama mchakato kati ya wahusika wawili ambapo kuna mabadilishano na kukuza kwa fikra, hisia au mawazo (nishati) kufikia lengo lililokubaliwa au mwelekeo uliokubaliwa (habari).

*******************************************************



Jumamosi, Oktoba 29, 2011

UWEZO WA NENO

Ngoja nikwambie msomaji wangu jambo hili, kwamba:
MAJIBU YAFANYAYO KAZI ni kipengele kinachoongelea masuala ya kiroho zaidi.


****************************************



****************************************

“Kila andiko, lenye pumzi ya Mungu, lafaa kwa mafundisho, na kwa kuwaonya watu

makosa yao, na kwa kuwaongoza, na kwa kuwaadibisha katika haki; ili mtu wa Mungu

awe kamili, amekamilishwa apate kutenda kila tendo jema.” 2 Timotheo 3:16-17. Katika

Neno la Mungu kimo kila kitu cha muhimu kiwezacho kumkamilisha mtu wa Mungu. Ni

kama nyumba ya hazina iliyojaa bidhaa bora sana na za thamani.

“Lenye pumzi ya Mungu,” “ambayo yaweza kukuhekimisha hata upate wokovu”

(fungu la 15), na kumfanya mtu wa Mungu, “awe kamili, amekamilishwa apate kutenda

kila tendo jema,” Kitabu hiki kipitacho vitabu vyote kina madai ya juu kabisa kwetu ili

tupate kukiangalia kwa kicho. Kukisoma kwa juu juu tu hakuwezi kukidhi [kutosheleza]

madai ambayo kinayo juu yetu, wala kutupatia sisi manufaa yanayoahidiwa humo.

Tungejitahidi kujifunza maana kamili ya lile Neno la kweli, na kuinywa kwa kina roho

ile iliyomo ndani ya Mausia hayo Matakatifu. Kusoma kila siku idadi fulani ya sura, au

kukariri kiasi fulani cha Maandiko kilichowekwa , bila kutafakari kwa makini maana ya

fungu hilo, kutaleta faida ndogo sana. Kujifunza kifungu cha maneno kimoja mpaka

maana yake imekuwa wazi mawazoni mwako, na uhusiano wake kwa mpango ule wa

wokovu uwe unaonekana wazi, kuna manufaa sana kuliko kusoma sura nyingi bila kuwa

na lengo lo lote linaloeleweka, wala kupata mafundisho yo yote yanayokujenga.

Hatuwezi kupata hekima toka katika Neno la Mungu bila kuwa na bidii ya dhati na

maombi katika kujifunza kwetu. Ni kweli kwamba sehemu fulani za Maandiko zi wazi

mno kuweza kukosewa; lakini ziko nyingine nyingi ambazo maana yake haiwezi

kuonekana upesi kwa kuziangalia kwa haraka, maana ile kweli haiwi juu. Ili kuelewa

maana ya vifungu vya maneno kama hivyo, ni lazima kulinganisha andiko na andiko; ni

lazima pawepo na utafiti wa makini na kutafakari kwa moyo wa maombi. Kujifunza

kama huko kutalipwa maridhawa. Kama mchimba machimbo anavyozigundua tabaka za

thamani za madini zilizofichwa chini ya uso wa nchi, ndivyo yule anayeendelea kwa bidii

kulichunguza Neno la Mungu kama hazina iliyositirika, atakavyoweza kuziona kweli zile

za thamani sana, ambazo zimefichwa kwa mtafutaji mzembe.

Lakini mafundisho hayo matakatifu ya Neno la Mungu usipoyafanya kuwa kanuni na

mwongozo wa maisha yako, kweli hiyo itakuwa si kitu kwako. Kweli inafaa tu wakati

ule inapotekelezwa kwa matendo katika maisha yako. Kama Neno la Mungu

linaishutumu tabia yako moja unayoipenda, hisia yako unayoitunza moyoni mwako, roho

uliyoidhihirisha, basi, wewe usigeuke na kumpa kisogo mshauri wako huyo mtakatifu

[Neno la Mungu], bali uupe kisogo uovu ule unaoufanya na kumruhusu Yesu kukusafisha

na kukutakasa moyo wako. Ungama makosa yako, na kuachana nayo kabisa na kwa nia

thabiti, ukiziamini ahadi za Mungu, na kuonyesha imani yako kwa matendo yako. Kama

kweli za Biblia zinafumwa pamoja na matendo ya maisha yako, basi, zitaweza kuyainuamawazo yako toka katika hali yake ya kuipenda dunia pamoja na upotovu wake. Wale

wanaoyajua sana Maandiko watakuwa ni wanaume na wanawake ambao mvuto wao una

nguvu ya kuwainua watu. Katika kuzichunguza kweli hizo za Mbinguni zilizofunuliwa,

Roho wa Mungu huunganishwa na moyo wako kwa karibu sana.

Kuyaelewa mapenzi ya

Mungu yaliyofunuliwa huukuza ubongo, huupa mawazo bora, na kuupa nguvu mpya,

kwa kuuleta uwezo wake mbalimbali katika mgusano na ile kweli kubwa mno ajabu.

Hakuna somo liwezalo kuupa ubongo nguvu yake na kuiimarisha akili kama kulivyo

kujifunza Neno la Mungu. Hakuna kitabu kinginecho chote chenye uwezo mkubwa mno

katika kuyaadilisha mawazo, kuupa nguvu uwezo wa akili, kama ilivyo Biblia, ambayo

inazo kweli bora kabisa. Kama Neno la Mungu lingesomwa linavyopaswa kusomwa,

basi, tungeweza kuuona upana wa mawazo, uthabiti wa nia, ubora wa tabia, kama ule

unaoonekana kwa nadra sana katika nyakazi hizi.

Walakini, kujifunza Biblia kunapewa nafasi ya pili katika mawazo yetu, na kwa ajili

hiyo, hasara kubwa inapatikana. Ufahamu wetu unafuata usawa wa mambo yale

unayoyazoea. Kama wote wangeifanya Biblia kuwa somo lao, tungeweza kuwaona watu

waliokua vizuri, wenye uwezo wa kufikiri kwa kina zaidi, ambao wangeonekana kuwa na

ujuzi mkubwa kuliko wale waliosoma kwa bidii sayansi mbalimbali pamoja na historia

za ulimwengu huu, ambao wanaiacha Biblia. Biblia humpa mtafutaji wa ile kweli

nidhamu ya hali ya juu kiakili, naye anapotoka katika kutafakari mambo hayo ya Mungu,

nguvu zake za akili zikiwa zimesitawishwa; nafsi yake inanyenyekezwa, wakati Mungu

na kweli yake iliyofunuliwa kwake inapotukuzwa. Ni kwa sababu watu hawazifahamu

historia za thamani zilizo katika Biblia, ndiyo maana kuna hali ya kumtukuza mno

mwanadamu na heshima ndogo mno hutolewa kwa Mungu.

Biblia inacho kile kiwezacho kumfanya Mkristo kuwa na nguvu ya kiroho na kiakili.

Mtunga Zaburi asema hivi, “Kuyafafanusha maneno yako kwatia nuru, na

kumfahamisha mjinga.” Zaburi 119:130. Biblia ni kitabu cha ajabu. Ni historia

inayotufunulia sisi mambo ya karne zile zilizopita. Pasipo kuwa na Biblia, sisi

tungekuwa tumeachwa kufuata dhana mbalimbali na hadithi za uongo kwa habari ya

matukio ya vizazi vile vilivyopita.

Ni unabii unaolifunua pazia la siku zijazo. Ni Neno la

Mungu, liufunualo mpango ule wa wokovu, ambalo linatuonyesha njia ile ambayo kwayo

sisi tunaweza kuikwepa mauti ile ya milele, na kujipatia wema wa milele na uzima wa

milele. Katika vitabu vyote vinavyoigharikisha [vinavyoijaza] dunia hii, haidhuru viwe

vya thamani ilioje, Biblia ni Kitabu kipitacho vitabu vyote, inastahili kabisa kuwa somo

letu na kupewa heshima. Haitupatii sisi historia ya ulimwengu huu tu, bali maelezo ya

ulimwengu ule ujao. Ina mafundisho yahusuyo maajabu ya malimwengu mbalimbali;

inatufunulia katika ufahamu wetu tabia ya Mwasisi yule wa mbingu na nchi. Ndani yake

umo ufunuo wa Mungu kwa mwanadamu.

Kuvichunguza vitabu vya falsafa na sayansi hakuwezi kuiletea akili na maadili kile

ambacho kujifunza Biblia kunaweza kutuletea, mradi tu kiwekwe katika matendo yetu.

Yule anayejifunza Biblia anaongea na wazee wa zamani pamoja na manabii. Anagusana

na ile kweli iliyovikwa mavazi ya lugha ya heshima, ambayo ina mvuto wenye nguvu

unaoupendeza moyo, na kuyainua mawazo toka katika mambo ya dunia hii kwenda

kwenye utukufu ule wa maisha ya baadaye ya milele.

Ni hekima gani ya mwanadamu

inayoweza kulinganishwa na ufunuo wa utukufu wa Mungu. Mwanadamu mwenye

maisha mafupi, asiyemjua Mungu, anajitahidi kuipunguza thamani ya Maandiko, akidaikwamba, maarifa yake ya sayansi anayodhania kuwa anayo, hayawezi kupatana na

Neno la Mungu; lakini Neno la Mungu ni taa ya miguu yetu na mwanga wa njia yetu.

Wale wanaojigamba kwamba wanayo hekima nyingi kuliko ile ifundishwayo katika

Neno la Mungu wanahitaji kunywa kwa kina zaidi katika chemchemi hiyo ya maarifa, ili

wapate kuuona ujinga wao ulivyo hasa.

Wanadamu hujisifu wenyewe kwa hekima

waliyo nayo, wakati hekima hiyo ni upumbavu mtupu. Hebu na asiwepo mtu awaye yote

anayejidanganya mwenyewe. “Mtu akijiona kuwa mwenye hekima miongoni mwenu

katika dunia hii, na awe mpumbavu, ili apate kuwa mwenye hekima. Maana hekima ya

dunia hii ni upuzi mbele za Mungu. Kwa maana imeandikwa, Yeye ndiye awanasaye

wenye hekima katika hila yao.” 1 Wakorintho 3:18-19. Ujinga mkubwa mno

unaowaletea laana wanadamu hivi sasa ni ujinga wa kukosa kuyajua masharti ya

Sheria ya Mungu [Amri Kumi – Kut. 20:3-17] ambayo yanawafunga wanadamu wote;

na ujinga huo ni matokeo ya kudharau kulichunguza Neno la Mungu. Ni mpango wake

Shetani kuyashughulisha mno mawazo kiasi cha kuwafanya wanadamu kukiacha Kitabu

hicho Kikuu cha Mwongozo, na hivyo kuwafanya waongozwe katika njia ile ya uasi

[uvunjaji wa Amri Kumi – Yak. 2:10-12] na maangamizi.

Biblia haipewi heshima na kuwekwa mahali pake inapostahili miongoni mwa vitabu

vya ulimwengu huu, japokuwa kuisoma kuna umuhimu usio na kifani kwa roho za

wanadamu. Katika kuzichunguza kurasa zake mawazo yetu huziona mandhari [picha]

zile tukufu za milele. Twamwona Yesu, Mwana wa Mungu, akija katika dunia yetu, na

kuingia katika pambano la ajabu ambalo limezivunjilia mbali nguvu zile za giza. Lo!ni

ajabu jinsi gani, ni jambo ambalo karibu halisadikiki kabisa kwamba Mungu yule wa

milele angeweza kukubali Mwana wake apate kudhalilishwa kiasi kile, ili sisi tupate

kuinuliwa juu na kuketi pamoja naye katika kiti chake cha enzi!Hebu kila mwanafunzi

wa Maandiko na atafakari ukweli huo mkuu, ndipo hatatoka katika kujifunza Biblia

pasipo kutakaswa, kuinuliwa juu na kuadilishwa.

Ile kweli itafunuliwa akilini mwake na

kutumiwa na Roho wa Mungu katika moyo wake. Kwa njia ya kuunganishwa na Mungu,

Mkristo atakuwa na mawazo safi na mapana zaidi, yasiyopendelea kufuata maoni yake

mwenyewe aliyokuwa nayo hapo kwanza. Uwezo wake wa kupambanua mema na

mabaya utapenya ndani zaidi, uwezo wake wa akili utakuwa na uwiano mzuri zaidi.

Akili yake, ikitumika katika kuzitafakari zile kweli tukufu, itapanuka, na katika kujipatia

maarifa yale ya mbinguni ataweza kuujua vizuri zaidi udhaifu wake alio nao, naye atakua

katika imani na katika unyenyekevu wake wa moyo. Usikivu mdogo tu ukitolewa kwa

Neno la Mungu, mashauri ya Mungu huwa hayazingatiwi, maonyo yanayotolewa huwa

kazi bure, neema na hekima ya mbinguni haitafutwi ili dhambi zile zilizopita zipate

kuepukwa na kila waa la ufisadi lipate kusafishwa katika tabia yetu.

Daudi aliomba,

akasema, “Unifahamishe njia ya mausia yako [yaani, amri zako – KJV].” “Unifumbue

macho yangu niyatazame maajabu yatokayo katika Sheria yao [Amri Kumi].” Zaburi

119:27,18.

Ipo kazi kubwa ya kufanywa na mwanafunzi wa Biblia mwenye bidii; kwa sababu

vito vya thamani vya ile kweli vinatakiwa kukusanywa na kuletwa juu, kisha vinapaswa

kutengwa mbali na urafiki wo wote na makosa [mafundisho potofu]. Ingawa Biblia ni

ufunuo utokao mbinguni, hata hivyo, wengi hawayaelewi mafundisho yake ya mbinguni.

Tunapaswa kugundua maono mapya ya ile kweli katika Agano la Kale na Agano Jipya,

hatuna budi kukiona kina na upana upitao kiasi wa zile kweli tunazofikiri kwamba

tunazijua, lakini ambazo sisi tuna ujuzi wake wa juu juu tu. Yule anayeyachunguzaMaandiko kwa bidii ataona kwamba mwafaka upo kati ya sehemu mbalimbali za Biblia;

atagundua uhusiano wa kifungu kimoja cha maneno na kile kingine, na thawabu ya taabu

yake [ya kujitahidi kukichunguza] itakuwa ya thamani kubwa mno.

Katika eneo lote la ufunuo huo zimetawanyika chemchemi za furaha, amani na

shangwe za ile kweli ya mbinguni. Chemchemi hizo za furaha zinaweza kufikiwa na kila

mmoja atafutaye. Maneno yale ya Uvuvio, yakifikiriwa sana moyoni, yatakuwa kama

vijito vinavyotiririka kutoka katika mto ule wa maji ya uzima. Mwokozi wetu aliomba

kwamba akili za wafuasi wake zipate kuzinduliwa ili kuyaelewa Maandiko hayo. Kila

tunapojifunza Biblia kwa moyo wa maombi, Roho Mtakatifu huwa karibu nasi

kutufunulia maana ya maneno yale tusomayo. Mtu yule ambaye akili yake imetiwa nuru

kwa kulifafanua Neno la Mungu, hatajisikia tu kuwa anapaswa kutafuta kwa bidii ili

apate kulielewa Neno lile, bali kwamba anapaswa kuwa na ujuzi bora wa sayansi zile

nyingine. Atajisikia kwamba ameitwa kwa mwito ule mkuu katika Kristo Yesu. Kadiri

mwanadamu anavyounganishwa kwa karibu sana na lile Chimbulo la maarifa yote na

hekima, ndivyo kadiri atakavyojisikia kwamba hana budi kusonga mbele katika kujipatia

mambo yale ya kiakili na kiroho. Roho Mtakatifu, kwa njia ya ile kweli ya Mungu,

huuhuisha uwezo ule wa kiroho uliokufa na kuuvuta moyo kuelekea mbinguni.

Basi, chukua Biblia yako na kujiweka mbele za Baba yako wa Mbinguni, ukisema,

“Unitie nuru; unifundishe kweli ni nini.” Bwana ataifikiria sala yako, na Roho Mtakatifu

ataitia kweli hiyo moyoni mwako. Katika kuyachunguza Maandiko wewe mwenyewe,

utakuwa umejiimarisha katika imani. Ni jambo la maana sana kwamba uweke moyoni

mwako akiba ya kweli hizo za Mungu. Unaweza kujikuta uko mahali ambako hutapata

nafasi ya kukutana na watoto wa Mungu. Unahitaji kuzificha hazina za Neno la Mungu

moyoni mwako, ili upinzani utakapokuja dhidi yako, upate kulipima kila jambo kwa

Maandiko hayo.

Kweli ni ya milele, na kupambana kwake na uongo [mafundisho potofu]

kutaudhihirisha tu uwezo wake. Kamwe tusikatae kuyachunguza Maandiko pamoja na

wale ambao tunayo sababu ya kuamini kwamba wanataka kujua kweli hiyo ni nini.

Tuseme ndugu mmoja anashikilia maoni yaliyo tofauti na yako, naye anakuja kwako, na

kupendekeza kwamba wewe uketi chini pamoja naye na kulichunguza jambo lile katika

nuru ya Maandiko; je!ungesimama ukiwa umejazwa na chuki bila sababu na

kuyashutumu mawazo yake, na wakati uo huo ukiwa unakataa kumpa usikivu wako

usiopendelea upande wo wote? Njia pekee sahihi kwetu sisi kama Wakristo ingekuwa ni

ile ya kuchunguza msimamo uliotolewa katika nuru ya Neno la Mungu, ambalo litaifunua

kweli na kuufichua uongo.

Kuyadhihaki mawazo yake kusingeweza kuudhofisha

msimamo wake, ingawa [yale usemayo] yangekuwa ni ya kweli. Hebu kilete kila kitu

kwenye Biblia; kwa maana hiyo peke yake ndiyo kanuni ya imani na mafundisho ya

dini. Hatuna budi kujifunza ile kweli sisi wenyewe; tusimtegemee mtu awaye yote

kufikiri kwa niaba yetu, haidhuru awe ni nani au awe na cheo gani. Hatupaswi

kumwangalia mwanadamu ye yote kama kiongozi mkamilifu [asiye na dosari]

aliyewekwa kwa ajili yetu. Tunapaswa kushauriana pamoja na kunyenyekeana; lakini

wakati uo huo hatuna budi kumwangalia Mungu kwa ajili ya kututia sisi nuru ile ya

mbinguni, ili kila mmoja wetu apate kukuza tabia ile itakayoweza kushinda katika jaribio

la siku ile kuu.

Sisi tunaishi katika siku za mwisho, wakati makosa [mafundisho ya uongo] yaliyojaa

udanganyifu wa hali ya juu yanapokelewa na watu na kusadikiwa, wakati ile kweli [Nenola Mungu – Yn. 17:17] inapotupiliwa mbali. Wengi wanachukuliwa na mkondo wa maji

na kuingia katika giza [la ujinga] na ukafiri, wanaikosoa Biblia, wanaleta mavumbuzi ya

kishirikina [uchawi], wanaleta nadharia zisizoungwa mkono na Maandiko, pamoja na

dhana zinazotokana na falsafa ya kipumbavu; lakini ni jukumu la kila mmoja wetu

kujitahidi kupata ujuzi kamili wa Maandiko. Umuhimu na faida ya kujifunza Biblia

haviwezi kusifiwa mno. Katika kuyachunguza Maandiko mawazo yetu huongozwa

katika kuifikiria sana ile kafara ya Kristo isiyo na kikomo katika kutupatanisha sisi.

Tunapouona upendo wake, tunapotafakari juu ya kujidhili kwake na mateso yake, roho

ile ile ya kujikana nafsi na kujitoa mhanga kwa faida ya wengine inaamshwa ndani ya

mioyo yetu. Tunapomtazama Yesu kwa jicho la imani, tuta“badilishwa tufanane na

mfano uo huo, toka utukufu hata utukufu, kama vile utukufu utokao kwa Bwana, aliye

Roho.” 2 Wakorintho 3:18.

Bibi E. G. White, The Power of the Word, au Kichwa cha makala ya awali ni

“Apples of Gold Library No. 10.”

***********************************************

Kwa sababu ya upekee na unyeti wa siku, Sio vibaya tukibadilishana mawazo na kuambizana yaliyomuhimu katika maisha hasa ya kiroho.
Na huu utakuwa ni mfululizo kwa kila siku kama hii ya leo...

(Ninamaanisha JumaMosi)

Pamoja na kwamba weeengi wanaamini hii ni kweli, lakini kweli halisi jionee mwenyewe ambapo Walter Pearson anajambo la kutwambia.




AMANI KWAKO.